ODDECH JEST PIERWSZYM WZORCEM RUCHOWYM, KTÓREGO SIĘ UCZYMY. NIEOPTYMALNY JEST CORAZ CZĘŚCIEJ ŁĄCZONY Z ZABURZENIAMI W POSTAWIE ORAZ PRAWIDŁOWEJ STABILNOŚCI KOMPLEKSU BIODROWO- MIEDNICZNO- LĘDŹWIOWEGO.

Wiele mięśni odpowiedzialnych za stabilność należy również do grupy mięśni odpowiedzialnych za respirację (dno miednicy, przepona, m. poprzeczny). Stąd też bardzo istotna jest ich prawidłowa funkcja związana z kontrolą posturalną i jednoczesną kontrolą respiracji.

ROLA PRZEPONY

Trening „ core stability” w ostatnich latach stał się bardzo popularną metodą w rehabilitacji i treningu, jednakże nie ma konsensusu dotyczącego tego, jakich dokładnie ćwiczeń i jakich partii mięśniowych dane pojęcie dotyczy. Standardowo przyjęło się traktować go jako trening bazujący na świadomym i izolowanym napięciu mięśnia poprzecznego brzucha.

  • O ile rola m. poprzecznego brzucha w stabilizacji kręgosłupa lędźwiowego jest dobrze udokumentowana, o tyle rola przepony już nie. Mimo , że zasadniczą jej funkcją jest respiracja, to pełni istotną rolę w stabilności kręgosłupa, reaguje w taki sam sposób jak głęboki mięśnie tułowia. Sporo literatury sugeruje rolę przepony w stabilizacji tułowia oraz to, że wzorzec oddychania optymalizujący sposób pracy oraz kontrolę nerwowo- mięśniową przepony jest integralną częścią stabilności tułowia. Zaburzony wzorzec oddechowy ( pracy przepony) może więc doprowadzić do min. bólów kręgosłupa, zaburzeń w obrębie mięśni dna miednicy czy problemów w odcinku szyjnym.
  • Zasadnicza funkcja przepony to wytworzenie tzw. negatywnego ciśnienia w trakcie fazy wdechu, dzięki któremu wciągamy powietrze do płuc. Zazwyczaj powinna temu towarzyszyć zewnętrzna rotacja żeber, ale tylko w momencie, gdy przed rozpoczęciem fazy wdechu osiągnęliśmy prawidłową pozycję związaną z wydechem ( z czym z kolei związane jest napięcie mięśni brzucha oraz rotacja wewnętrzna żeber tworząc biomechanicznie optymalną pozycję dla pracy przepony). Biomechanika odgrywa tutaj istotną rolę, bowiem gdy optymalna pozycja jest osiągana, przepona posiada pełną sprawność działania.

W momencie gdy pozycja nie jest optymalna, zmniejsza się możliwość wciągnięcia powietrza poprzez przeponę, co powoduje zmiany adaptacyjne wzorca oddechowego. Wynikiem takich zmian mogą być zaburzenia takie jak:

– zmniejszona stabilność posturalna ( np. odstające żebra)

– zmniejszenie udziału mięśni brzucha w fazie wydechu

– adaptacja mięśni pomocniczych oddechowych, mogąca prowadzić do ich nadużywania.

Pierwszą oznaką zmienionego wzorca oddechowego jest zwiększone oddychanie klatką piersiową z jednoczesnym zmniejszeniem zaangażowania brzucha.

Nadużywanie takiego sposobu oddychania może doprowadzić do adaptacyjnego skrócenia przepony i hiperinflacji płuc. Oznacza to najczęściej nadużywanie pomocniczych mięsni oddechowych ( min. mięśnie pochyłe, m. mostkowo- obojczykowo- sutkowe, m. czworoboczne, m. piersiowe, m. przykręgosłupowe ), po to, aby zwiększyć objętość górnej części klatki piersiowej i ułatwić wymianę gazową. Efektem tego jest wtórne jeszcze większe pogorszenie pozycji przepony i kolejne zmniejszenie jej możliwości wciągnięcia tlenu ( „NADMUCHANI”- bez pełnego wydechu, z rozszerzoną górną częścią klatki piersiowej).

ZAPAMIĘTAJMY!

Podstawą każdego treningu respiracyjnego powinien być wydech a nie wdech !

Łukasz Oleksy

Wykładowca AWFiS Kraków

Nie pozwól aby coś Cię ominęło !
Bądź na bieżąco z wydarzeniami !
Zarezerwuj miejsce na kolejną edycję Metamorfoz ! Kolejna edycja startuje już w 3 MARCA!