CO TO ZA TRENING – CZYM JEST A CZYM NIE JEST TRENING FUNKCJONALNY?

2 LATA TEMU MIAŁAM PRZYJEMNOŚĆ UCZESTNICZYĆ W KONWENCJI FITNESS W MEDIOLANIE. MÓWI SIĘ, ŻE WŁOCHY TO MEKKA FITNESS. POTWIERDZAM. TO WŁAŚNIE STAMTĄD DOCIERAJĄ DO NAS NOWINKI I NOWOŚCI FITNESS’OWE, Z OPÓŹNIENIEM, ALE DOCIERAJĄ.

Tak jest do dnia dzisiejszego i z pojęciem treningu funkcjonalnego ( JAKO ZAJĘĆ GRUPOWYCH  NA SALI FITNESS) – również. To trening grupowy, który obecnie przeżywa rozkwit nie tylko we Włoszech, ale i na całym świecie. Jest modny, sprzedaje się, ściąga tłum, u nas też jest modny, ale…no właśnie..o tym zaraz…

Wracając do konwencji… Cały Event zorganizowany był na dwóch salach:

Na sali (1)  odbywały się zajęcia choreograficzne –  9 lub 10 lekcji, każda z innym prezenterem na scenie, inna choreografia, pomysł, styl, trudność. Na sali (2) odbywały się zajęcia, które miały w swojej nazwie słowo FUNCTIONAL. Tu podobnie – 8 czy 9 różnych lekcji, pomysłów, o różnym poziomie zaawansowania. Nie sposób było uczestniczyć w każdej z nich. Za ciężko i za trudno.

ALE TO BYŁY WSPANIAŁE LEKCJE! I CO NAJWAŻNIEJSZE, NA TEJ KONWENCJI ZROZUMIAŁAM CO OZNACZA TRENING FUNKCJONALNY W FITNESS.

TROCHĘ TEORII.

Zatrzymajmy się na chwilę przy samym pojęciu funkcji. W słowniku języka polskiego definicja FUNKCJI określana jest między innymi jako:

  •  zadanie, które spełnia lub ma spełnić jakaś osoba lub rzecz
  •  wzajemny stosunek zjawisk, z których jedno wynika z drugiego

A funkcjonalny (…) – dotyczący funkcjonowania lub funkcji czegoś w jakimś systemie

W odniesieniu do ruchu i treningu oznacza to, że FUNKCJA to  złożona kombinacja współdziałania systemu nerwowo- mięśniowego, w którym poszczególne jego komponenty są połączone i reagują wzajemnie względem siebie. Funkcjonalny – dotyczy funkcji czegoś (czyli naszego ciała) w jakimś systemie (w ruchu, w przestrzeni, z obciążeniem lub bez).

Oznacza to, że ruch funkcjonalny – to  zintegrowane, wielopłaszczyznowe działanie wymagające przyspieszenia, hamowania i stabilizacji segmentów ciała. O tym zdaniu powinni pamiętać instruktorzy, za każdym razem, kiedy przygotowują się do zajęć grupowych z treningu funkcjonalnego.

Ruchy funkcjonalne to nasze codzienne ruchy czynione w określonym celu: wchodzenie, wychodzenie z wanny, zakładanie ubrania, siedzenie, chodzenie, podnoszenie przedmiotów z podłogi czy praca przed komputerem. Wszystko to są ruchy funkcjonalne. Traktujemy je jako zwykłe, proste, jednak pochodzą one z wyuczonych się od dzieciństwa wzorców i czasów, kiedy nie były one dla nas tak oczywiste.

Ruchy funkcjonalne upakowane są w wiele warstw ruchów nawykowych. Mamy nawyki siedzenia, sposobu wstawania i wiele innych. Niestety, są to najczęściej tzw. „ złe” nawyki które mogą prowadzić i tak często się dzieje- do wytwarzania kompensacyjnych wzorców ruchowych prowadzących do przeciążeń i dolegliwości.

ŻEBY W PEŁNI MIEĆ POCZUCIE SWEGO RUCHU I NIE WPAŚĆ W PUŁAPKĘ NAWYKOWYCH RUCHÓW FUNKCJONALNYCH POWINNIŚMY:

  • bardziej świadomie brać udział w każdym naszym codziennym ruchu a także
  • brać udział w wykonywaniu „nie- zwyczajnych” ruchów wielopłaszczyznowych, żeby przeciwstawić go naszemu codziennemu, jednak bardzo potrzebnemu, wyuczonemu i powtarzalnemu ruchowi codziennemu

Wymienione korzyści powinien nam zapewnić prawidłowo przeprowadzony grupowy trening funkcjonalny. Obserwując zajęcia grupowe na salach fitness zauważam sporo „funkcjonalności” w nazwach zajęć lub też sporo funkcjonalności w samych zajęciach, ale zapamiętajmy, że trening funkcjonalny grupowy to:

  • specyficzny, zaplanowany ciąg ćwiczeń, obejmujących ruch we wszystkich płaszczyznach, trwający ok. 45- 50 min., bazujący na podstawowych krokach w fitness i na podstawowych pozycjach, podporach, które modyfikowane są w trakcie zajęć i zakończone tzw. częścią finalną, czyli zaawansowaną formą poszczególnych komponentów
  • nadrzędnym celem treningu funkcjonalnego w fitness jest poprawa funkcji naszego ciała. Osiąga się to poprzez bardziej świadomą pracę nad danym wzorcem ruchowym i najczęściej oznacza to połączenie ćwiczeń, które kształtują wiele parametrów, takich jak: siła, szybkość, moc, wytrzymałość siłowa, wydolność układu krążenia, koordynacja, przyśpieszenie, stabilizacja
  • często wykorzystuje się ćwiczenia złożone i wielo-stawowe, choć każde ćwiczenie rozpoczynamy od prostej wersji, którą w trakcie zajęć możemy ale nie musimy modyfikować
  • intensywność jest jednym z parametrów tego treningu ale nie zawsze musi być wysoka
  • można zastosować ćwiczenia, które naśladują ruchy wykonywane w danym sporcie bądź życiu, ale nie jest to reguła

Oznacza to, że trening obwodowy, stacyjny, trening o wysokiej intensywności, to nie jest już „ czysty” trening funkcjonalny grupowy. Zamęczanie mięśni poprzez wykonywanie przysiadów w ilości niezliczonej też nie może mieć w nazwie funkcjonalności. Trening funkcjonalny historycznie wywodzi się z rehabilitacji funkcjonalnej oraz przygotowania motorycznego pod konkretne dyscypliny sportowe. Sam w sobie jest tylko narzędziem w poprawie konkretnych wyników i takie było jego pierwotne założenie. Ale do sali fitness na zajęcia grupowe przychodzą klienci a nie trenujący sportowcy. Dlatego nie boję się używać nazwy: Trening funkcjonalny grupowy. Mam przyjemność prowadzić i nazywać takie zajęcia „ czystym” treningiem funkcjonalnym, w rytm muzyki, bazującym na prostych krokach aerobikowych, o średniej intensywności, z wykorzystaniem podporów, wypadów, wykroków, a przede wszystkim ruchów w wielu płaszczyznach.I taki trening zobaczyłam właśnie na konwencji w Mediolanie. Właśnie takie treningi pokazują nam prezenterzy szkół zagranicznych na konwencjach, w których mam przyjemność uczestniczyć. Jednak niewiele klubów  prowadzi takie zajęcia w tej czystej formie.

Szanowny czytelniku, instruktorze..zachęcam do prowadzenia takich zajęć, do propagowanie tego modnego i efektywnego treningu! Wiąże się to oczywiście z dużą mobilizacją ze strony instruktora. Osobiście – do każdych zajęć przygotowuję się sumiennie, ponieważ chcę aby klienci uczestniczący w tych zajęciach nauczyli się bardziej świadomie brać udział w ich codziennym ruchu a także brać udział w wykonywaniu ruchów wielopłaszczyznowych, żeby przeciwstawić go naszemu codziennemu, jednak bardzo potrzebnemu, wyuczonemu i powtarzalnemu ruchowi. Przygotowuję też siebie – ponieważ jest to trening trudny i co najważniejsze- techniczny. Wymaga pełnej mobilności w stawach, wymaga też wytłumaczenia i idealnej techniki ze strony instruktora.

25-26 lutego zapraszam Cię na szkolenie Functional Work, które poprowadzę jako szkoleniowiec IFAA Poland. Podczas dwudniowego szkolenia dowiesz się, m.in. jak budować bezpieczne, efektywne oraz niepowtarzalne lekcje z wykorzystaniem podstawowych elementów kalisteniki. Wyzwanie dla koordynacji, równowagi, siły, stabilizacji, płynności i elastyczności. Nowe pomysły na wyjątkowy trening ciała w ruchu rozwinie Twoje umiejętności oraz wzbogaci Twój warsztat instruktorski.

Bibliografia:

Boyle M., Advances in Functional Training: Training Techniques for Coaches, Personal Trainers and Athletes.

Myers T., 2010, Taśmy anatomiczne, Meridiany mięśniowo-powięziowe dla terapeutów manualnych i specjalistów leczenia ruchem, Warszawa.

Wade P., Skazany na trening: zaprawa więzienna1, zaawansowana zaprawa więzienna2, Łódź, 2014.

Rzepka R., Funkcjonalna ocena FMS w fizjoterapii i sporcie, skrypt szkoleniowy, Gdańsk, 14-15.09.2013.

Joanna Kania

Joanna Kania

mgr. wychowania Fizycznego / wykładowca AWFiS

Nie pozwól aby coś Cię ominęło !
Bądź na bieżąco z wydarzeniami !
Zarezerwuj miejsce na kolejną edycję Metamorfoz ! Kolejna edycja startuje już w 3 MARCA!